Próba metalu szlachetnego takiego jak złoto, srebro, platyna i pallad odzwierciedla zawartość danego metalu w stopie. Tym samym próba złota określa zawartość złota w wyrobie, pewnie nie każdy zdaje sobie sprawę, że złoto jest miękkim i plastycznym metalem. Dlatego też, do złota dodaje się inne metale tzw. “domieszki”, które nadają mu twardość i dzięki temu ze złota można wykonać sztabki, monety inwestycyjne, biżuterię. W celu standaryzacji wprowadzono oznaczenia próby złota, które określają “ile złota jest w złocie”, a ile innych metali, czyli domieszek.

 

Próba złota

Jest sposobem na określenie zawartości złota w danym wyrobie przykładowo w pierścionku zaręczynowym, kolczykach, bransoletce i próba ta jest wyrażana w karatach lub w promilach. Urząd probierczy zajmuje się badaniem zawartości metalu szlachetnego w wyrobie i nabija cechę probierczą na danym wyrobie. Cecha probiercza wskazuje rodzaj metalu szlachetnego i jego próbę. Do każdego metalu przypisany jest jeden rodzaj cechy głównej, która jest stosowana łącznie z cechą dodatkową.

 

*zdjęcie przedstawia tabelę polskich cech probierczych obowiązujących od 7 maja 2012 r.

Cena za wyrób ze złota, która zaoferuje jubiler albo dealer metali szlachetnych w dużej mierze zależy właśnie od próby złota. Jednakże nie tylko złoto jest oznaczane próbami, ale również inne metale szlachetne takie jak srebro i platyna. Każdy metal posiada swój własny symbol, do złota jest przypisany wizerunek głowy rycerza, srebro oznakowane jest głową kobiety, platyna głową konia, a pallad głową psa.

Najbardziej wiarygodne są próby złota wybijane przez urząd probierczy i oznacza się je cyframi od 0 do 6.

 

Rodzaje próby złota

0 – 999 zawiera 99,9% czystego złota
1 – 960 zawiera 96,0% czystego złota
2 – 750 zawiera 75,0% czystego złota
3 – 585 zawiera 58,5% czystego złota
4 – 500 zawiera 50,0% czystego złota
5 – 375 zawiera 37,5% czystego złota
6 – 333 zawiera 33,3% czystego złota

Jaka próba jest najpopularniejsza? W przypadku złota najpopularniejsza jest próba 585, z której robi się obrączki ślubne, pierścionki zaręczynowe, naszyjniki, łańcuszki. Najlepsza próba złota to bez wątpienia próba 999, ponieważ wyroby oznaczone tą próbą na przykład monety bulionowe takie jak Philharmoniker zawierają 99,99% czystego złota. Często można spotkać się z pytaniem w Internecie, jaką próbę powinna mieć obrączka. W zdecydowanej większości przypadków obrączki ślubne wykonuje się ze złota próby 585, aczkolwiek zdarzają się też obrączki zrobione z lepszej próby, czyli 750. Wszystko zależy od upodobań przyszłych małżonków oraz budżetu, jaki chcą przeznaczyć na obrączki.

W przypadku wątpliwości co do próby złota warto zasięgnąć opinii złotnika lub dealera metali, ponieważ mogą oni sprawdzić próbę poprzez badanie wyrobu przy użyciu cieczy probierczej.

Do określana próby złota, ale też do szacowania wagi kamieni wykorzystuje się również miarę karata – jeden karat to 1/24 czystego złota. Najbardziej pożądane przez inwestorów złoto 24-karatowe odpowiada próbie 999, a te wpadające w brąz i najmniej wartościowe 8-karatowe złoto odpowiada próbie 333.

złoto 24-karatowe odpowiada próbie 999
złoto 22-karatowe odpowiada próbie 916
złoto 18-karatowe odpowiada próbie 750
złoto 14-karatowe odpowiada próbie 585
złoto 12-karatowe odpowiada próbie 500
złoto 9-karatowe odpowiada próbie 375
złoto 8-karatowe odpowiada próbie 333

 

Próba srebra

Podobnie jak złoto srebro jest bardzo miękkie i z tego względu jest domieszkowane z innymi metalami w celu zwiększenia jego trwałości. Próba srebra określa, ile jest srebra w stopie i celem standaryzacji wprowadzono następujące próby:

  • próba 925 zawiera 92,5% czystego srebra
  • próba 875 zawiera 87,5% czystego srebra
  • próba 830 zawiera 83,0% czystego srebra
  • próba 800 zawiera 80,0% czystego srebra

Próby te obowiązują w Polsce od 1986 roku, gdyż we wcześniejszych latach funkcjonował system kolejnych jednocyfrowych prób, niestety ich wartości były zmienne i wraz z kolejnymi rozporządzeniami ulegały zmianie.

 

W tabeli poniżej znajdują się oznaczenia próby srebra w zależności od lat obowiązywania:

1920-1931 1931-1963 1963-1986
1 próba 940 940 916
2 próba 875 875 875
3 próba 800 800 800
4 próba 750

 

Najlepsza próba srebra to oczywiście ta, która zawiera najwięcej srebra w stopie, czyli 925 i często jest wykorzystywana w wyrobach jubilerskich.

Próba złota i srebra potwierdza autentyczność wyrobu, tym samym pierścionek zaręczynowy mający nabitą próbę złota 585 zawiera 58,5% złota, a reszta to inne metale, które mają nadać twardość. Monety inwestycyjne mają przeważnie na awersie wygrawerowaną próbę złota, z której zostały wykonane. Najpopularniejsze monety bulionowe wytwarzane są ze szczerego 24-karatowego złota, jednak zdarzają się wyjątki od reguły. Popularna moneta Krugerrand jest bita ze złota 22-karatowego i domieszki miedzi, która nadaje jej charakterystyczny kolor.

Polskie prawo probiercze nakłada obowiązek wybicia próby na wyrobie z metali szlachetnych, czyli ze złota, srebra, platyny i palladu. Niemniej jednak zdarzają się fałszerstwa próby złota czy srebra, przykładowo może się zdarzyć, że nabita próba na wyrobie nie jest zgodna ze stanem faktycznym. Dlatego też w przypadku wątpliwości co do próby najlepiej udać się do najbliższego jubilera albo dealera metali szlachetnych, który przy pomocy specjalistycznych narzędzi oraz fachowej wiedzy określi próbę metalu, z jakiego dana biżuteria została wykonana, oraz orientacyjną wartość wyrobu.

Comments are closed.